Türkiye’de kadına yönelik şiddetle mücadele gerçekten sadece “fotoğraf karelerinde” mi kalıyor? Ne yazık ki, son dönemde yaşanan vahim olaylar ve açıklanan çarpıcı istatistikler, bu mücadelenin söylemde güçlü ancak pratikte yetersiz kaldığı endişesini güçlendiriyor. Resmi kurumların ve siyasetin “sıfır tolerans” mesajları ile dolu açıklamalarına rağmen, kadına şiddet vakaları ve kadın cinayetleri endişe verici boyutlarda devam ediyor. Bu durum, uygulanan politikaların ve yasal çerçevelerin etkinliği üzerine ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Haber365 olarak yaptığımız değerlendirmelere göre, kadına şiddetle mücadele adına atılan adımların önemli bir kısmı, kamuoyuna yönelik görsel mesajlar ve sembolik etkinliklerle sınırlı kalıyor. Paneller düzenleniyor, kampanyalar başlatılıyor, farkındalık mesajları veriliyor; ancak bu çabalar, şiddetin kökenine inen, toplumsal dönüşümü hedefleyen ve yasal mekanizmaları eksiksiz işleten bütünsel bir yaklaşımın yerini tutmuyor. Bu durum, mücadelenin samimiyeti ve derinliği konusunda kamuoyunda ve sivil toplum kuruluşlarında haklı bir sorgulamaya yol açıyor.
Türkiye’de Kadın Cinayetleri ve Acı Veren İstatistikler
Türkiye’nin kadına şiddetle mücadelesindeki en acı göstergelerden biri, maalesef durdurulamayan kadın cinayetleri rakamlarıdır. Kadın örgütlerinin ve platformların titizlikle takip ettiği verilere göre:
- 2023 yılında en az 315 kadın cinayete kurban gitti.
- 2024 yılının ilk beş ayında (Ocak-Mayıs) ise bu sayı 161’e ulaştı.
- Sadece Haziran 2024’te en az 35 kadın hayatını kaybetti.
Bu korkunç tablo, yaklaşık son 18 aylık süreçte (2023 ve 2024’ün ilk yarısı) toplamda 511 kadının yaşam hakkının elinden alındığını gösteriyor. Bu rakamlar, “sıfır tolerans” söyleminin ne kadar gerçekçi olduğunu sorgulatırken, uygulanan yöntemlerin yetersizliğini de gözler önüne seriyor.
Mücadele Neden Slogandan Öteye Geçemiyor?
Yasal Çerçevenin Yetersiz Uygulaması
Türkiye, kadına yönelik şiddetle mücadelede uluslararası standartlara uygun 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun gibi güçlü bir yasal zemine sahip. Bu kanun, şiddet mağdurlarına koruma kararları, barınma, psikolojik ve hukuki destek gibi önemli haklar tanıyor. Ancak sivil toplum kuruluşları ve hukukçular, kanunun uygulamada çeşitli aksaklıklar ve eksikliklerle karşılaştığını belirtiyor.
- Koruma kararlarının geç alınması veya etkin bir şekilde uygulanmaması.
- Şiddet mağdurlarına yönelik destek mekanizmalarının yetersiz kalması.
- Şiddet ihbarlarının ciddiyetle ele alınmaması ve gerekli önlemlerin alınmaması.
Öte yandan, 2021 yılında İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesi, uluslararası alanda kadına şiddetle mücadelede atılan önemli bir geri adım olarak değerlendirilmiş ve bu durumun toplumsal bilince ve uygulamalara olumsuz yansıdığı ifade ediliyor.
Sembolik Çabalar ve Görüntü Odaklı Yaklaşım
Toplumun kadına şiddete karşı duyarlılığını artırma amacı taşıyan kampanyalar, paneller ve söyleşiler şüphesiz önemlidir. Ancak bu tür etkinlikler, sorunun kökenlerine inmeyen, yalnızca yüzeysel çözümler sunan bir “görüntü verme” çabasına dönüştüğünde, asıl mücadeleden sapma riski taşır. Kamu kurumlarının veya sivil toplum kuruluşlarının logosunu taşıyan pankartlar önünde verilen pozlar, “kadın dayanışması” mesajları, kadın kooperatiflerinin tanıtımı gibi çalışmalar, sorunun derinliğini yeterince ele almadığında eleştirilerin hedefi oluyor.
Uzmanlar, kadına yönelik şiddetin önlenmesi için sadece slogan atmakla yetinilmemesi gerektiğini, zihniyet dönüşümünü sağlayacak uzun vadeli eğitim programlarına, toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyici politikalara ve en önemlisi 6284 Sayılı Kanun’un eksiksiz ve tavizsiz uygulanmasına ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Yargı süreçlerinin hızlandırılması, faillerin hak ettikleri cezaları alması ve cezasızlık algısının ortadan kaldırılması da hayati önem taşıyor.
Kadına Şiddetle Mücadele Gerçekten Sadece Fotoğrafta mı Kalıyor?
Evet, mevcut verilere ve sahadaki gözlemlere göre kadına şiddetle mücadele, ne yazık ki söylem ve sembolik adımların ötesine geçmekte zorlanıyor ve büyük ölçüde “fotoğraf karesinde” kalıyor. Gerçek bir değişim için bütüncül, kararlı ve tavizsiz bir uygulama şarttır.