Ortadoğu, Gazze’deki çatışmaların gölgesinde yeni bir gerilim dalgasıyla sarsılıyor. ABD ve İsrail’in art arda gerçekleştirdiği saldırılar, bölgedeki İran destekli milis gruplarını hedef alırken, uzmanlar ve bölge aktörleri, bu eylemlerin mevcut savaşı genişletme potansiyeli taşıdığı konusunda uyarıyor.
Cuma gecesi, 2 Şubat 2024’te, ABD güçleri Irak ve Suriye’de toplam yedi farklı konumdaki 85 hedefi vurarak geniş çaplı bir misilleme operasyonu başlattı. Bu saldırılar, geçtiğimiz hafta Ürdün’deki bir Amerikan üssüne düzenlenen ve üç ABD askerinin ölümüne yol açan drone saldırısına yanıt olarak geldi. Operasyonun ardından hemen ertesi gün, 3 Şubat Cumartesi günü ise İsrail, Suriye’nin başkenti Şam’da İran Devrim Muhafızları (IRGC) üyelerini hedef alan bir hava saldırısı düzenledi. Bu eylemler, bölgedeki dengeleri daha da kırılgan hale getiriyor.
ABD’nin Misilleme Saldırıları: Neler Yaşandı?
ABD’nin operasyonu, Ürdün-Suriye sınırı yakınındaki “Kule 22” askeri üssüne yapılan ve İran destekli Irak İslami Direnişi tarafından üstlenilen drone saldırısına doğrudan bir yanıttı. Amerikan yönetimi, saldırıdan İran’ı sorumlu tutmuş ve karşılık verileceğinin sinyalini vermişti.
- Ne Zaman: 2 Şubat 2024 Cuma gecesi.
- Nerede: Irak’ta 3, Suriye’de 4 olmak üzere toplam 7 farklı lokasyon.
- Hedefler: İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü’ne ve bağlı milis gruplarına ait 85 hedef. Bunlar arasında komuta kontrol merkezleri, istihbarat binaları, roket, füze ve insansız hava aracı depolama tesisleri ile lojistik merkezler bulunuyordu.
- Kim Tarafından: ABD Silahlı Kuvvetleri.
- Neden: Ürdün’deki Kule 22 üssüne yapılan ve 3 ABD askerinin ölümüyle sonuçlanan drone saldırısına misilleme.
- Kayıplar: Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre Suriye’de en az 18 kişi hayatını kaybetti. Irak makamları ise saldırılarda 16’sı sivil olmak üzere 16 kişinin öldüğünü ve 25 kişinin yaralandığını bildirdi.
ABD Başkanı Joe Biden, saldırıların ardından yaptığı açıklamada, “ABD’nin Ortadoğu’daki personelini hedef alan herkese karşılık vermeye devam edeceğini” vurguladı. Pentagon, operasyonların “çok katmanlı ve kesin” olduğunu belirtti ve hedeflerin dikkatle seçildiğini kaydetti.
İsrail’den Şam’a Vurular ve İran’ın Tepkisi
ABD’nin operasyonunun hemen ardından, İsrail de Suriye topraklarında hedef gözeterek bir saldırı gerçekleştirdi.
- Ne Zaman: 3 Şubat 2024 Cumartesi.
- Nerede: Suriye’nin başkenti Şam’ın Mezzeh bölgesindeki askeri hedefler.
- Hedefler: İran Devrim Muhafızları’na ait olduğu belirtilen bir bina.
- Kim Tarafından: İsrail Silahlı Kuvvetleri.
- Kayıplar: İran Devrim Muhafızları, saldırıda yüksek rütbeli bir subay dahil olmak üzere 10 üyesinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
İran’ın Suriye Büyükelçisi Hüseyin Ekberi, saldırıların ardından yaptığı açıklamada, İsrail’in “tüm kırmızı çizgileri aştığını” ve bu eylemlerin sonuçları olacağını belirtti. İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi de daha önce yaptığı bir uyarıda, İran’ın çıkarlarına yönelik herhangi bir saldırının “şiddetli bir yanıtla” karşılanacağını dile getirmişti.
Bölgesel Gerilimin Kökenleri ve Genişleme Endişeleri
Uzmanlar, ABD ve İsrail’in bu koordineli veya eş zamanlı eylemlerinin, Gazze’deki savaşla başlayan bölgesel çatışmayı daha geniş bir alana yayma riskini taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle İsrail’in 7 Ekim saldırılarından bu yana Suriye’deki İran bağlantılı hedeflere yönelik saldırılarını artırdığı biliniyor. Bölgede, İran destekli milis grupları ile ABD ve İsrail arasında vekalet savaşları uzun süredir devam ediyordu, ancak Gazze savaşı bu gerilimi yeni bir boyuta taşıdı.
Haber365 editörleri olarak, bu tür gelişmelerin bölgedeki istikrarsızlığı derinleştirebileceği ve doğrudan bir ABD-İran veya İsrail-İran çatışmasına yol açabileceği yönündeki endişeleri yakından takip ediyoruz. Gazze’deki çatışmaların sona ermemesi ve bölgesel aktörlerin bu tür misilleme ve saldırı döngüsüne devam etmesi, Ortadoğu’yu daha büyük bir savaşın eşiğine getirme potansiyeli taşıyor.
Bu gelişmeler, uluslararası toplumun bölgedeki çatışmaların tırmanmasını engellemek için acil ve kararlı adımlar atması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.